Moment, w którym przedsiębiorca zaczyna myśleć o przekazaniu firmy kolejnemu pokoleniu, jest w Polsce często odkładany zbyt długo. Pochłonięci bieżącą działalnością właściciele firm rzadko znajdują czas na planowanie sukcesji – aż do momentu, gdy zdrowie, zmęczenie lub nagłe zdarzenia życiowe wymuszają podjęcie decyzji w pośpiechu. Fundacja rodzinna, zakładana z odpowiednim wyprzedzeniem przed planowanym wycofaniem się z aktywnej działalności, daje narzędzia do przeprowadzenia sukcesji w sposób przemyślany i korzystny dla wszystkich stron.

Dlaczego moment zakładania fundacji ma znaczenie?

Fundacja rodzinna zakładana na kilkanaście lub kilkadziesiąt lat przed spodziewaną sukcesją daje znacznie więcej możliwości niż ta zakładana w pośpiechu. Po pierwsze – mechanizm redukcji czasowej przy obliczaniu zachowku: im dłużej majątek jest w fundacji, tym mniejszy jego udział wchodzi do substratu zachowkowego przy śmierci fundatora, co ogranicza ryzyko roszczeń ze strony pominiętych spadkobierców.

Po drugie – czas na testowanie struktury. Fundacja zakładana z wyprzedzeniem pozwala fundatorowi obserwować jej funkcjonowanie i wprowadzać korekty do statutu, zanim nastąpi właściwa sukcesja. Błędy lub nieoptymalne zapisy ujawnione za życia fundatora można naprawić – po jego śmierci możliwości korekty są znacznie ograniczone.

Po trzecie – stopniowe przyzwyczajanie beneficjentów do roli, jaką będą pełnić w fundacji po śmierci fundatora. Dzieci angażowane w życie fundacji za życia ojca lub matki lepiej rozumieją jej cel i są lepiej przygotowane do zarządzania nią w przyszłości.

Jak fundacja zabezpiecza dochody fundatora po wycofaniu się z aktywnej działalności?

Fundator wnosząc majątek do fundacji nie traci możliwości korzystania z jego owoców. Statut fundacji może przewidywać, że fundator jest pierwszorzędnym beneficjentem, któremu przysługują świadczenia o określonej wysokości lub charakte. Dywidendy ze spółek wniesionych do fundacji zasilają jej majątek, z którego fundator może pobierać regularne świadczenia zapewniające mu komfort finansowy na emeryturze.

Jednocześnie majątek w fundacji jest chroniony przed roszczeniami wierzycieli – co przy ryzykownej działalności biznesowej prowadzonej przez następców jest istotnym elementem bezpieczeństwa. Nieudane przedsięwzięcie biznesowe dziecka nie zagraża majątku zgromadzonemu przez fundatora w fundacji.

Jak założenie fundacji rodzinnej wygląda w praktyce dla osoby planującej przejście na emeryturę?

Proces zakładania fundacji przez przedsiębiorcę planującego sukcesję zaczyna się od analizy struktury majątku i rodziny. Które aktywa wnieść do fundacji, a które zachować poza nią? Kto ma być beneficjentem i jakie świadczenia powinien otrzymywać? Jak zabezpieczyć fundatora na wypadek pogorszenia się jego sytuacji zdrowotnej lub finansowej?

Odpowiedzi na te pytania kształtują statut fundacji – dokument, który będzie regulował jej funkcjonowanie przez dekady. Dobrze przygotowany statut przewiduje różne scenariusze i daje fundacji narzędzia do radzenia sobie z nimi bez angażowania sądów.

Firma Grants Capital oferuje wsparcie przy założeniu fundacji rodzinnej dla przedsiębiorców planujących sukcesję, obejmujące analizę sytuacji majątkowej i rodzinnej, projektowanie struktury fundacji i przygotowanie dokumentów fundacyjnych.